Welat’ın Ailesi

Keyeyê Welatî

Kafeteryadaki o samimi hava, Welat’ın telefonunu çıkarıp galerisindeki fotoğrafları Helin’e göstermesiyle daha da ısındı. Welat, ekranı Helin’e doğru çevirerek Helin’e ailesini tanıtmaya başladı:

“Bak, bu babam; adı Welat. Her zaman bizim en büyük destekçimiz olmuştur,” dedi gururla. Ardından parmağını ekranda kaydırarak, “Bu da annem; adı Zelale. Diyarbakır’ın en güzel yemeklerini o yapar, şimdiden özledim onu,” diye ekledi.
Helin fotoğraflara ilgiyle bakarken Welat kardeşlerini de göstermeye devam etti: “Burada da kardeşlerim var. Biz aslında kalabalık bir aileyiz; iki kız kardeşim ve bir de erkek kardeşim var. Şuradaki küçük olan erkek kardeşim, diğer ikisi ise ablalarım.”

Welat:
No, pîyê min o. Nameyê ey Welat o.
Na, maya min a. Nameyê aye Zelal a.
Nê, wayê min ê. Nameyê înan Pelda û Elîf ê.
No, birayê min o. Nameyê ey Cîhan o.

O, birayê min o.	A, waya min a.	Ê, birayê min ê. Ê, wayê min ê.
O, birayê to yo.	A, waya to ya.	Ê, birayê to yê. Ê, wayê to yê.
O, birayê ey o.	A, waya ey a.	Ê, birayê ey ê. Ê wayê ey ê.
O, birayê ay o.	A, waya ay a.	Ê, birayê ay ê. Ê wayê ay ê.
O, birayê ma yo.	A, waya ma ya.	Ê, birayê ma yê. Ê wayê ma yê.
O, birayê şima yo.	A, waya şima ya.	Ê, birayê şima yê. Ê wayê şima yê.
O, birayê înan o.	A, waya înan a.	Ê, birayê înan ê. Ê wayê înan ê.

kalik, pîrike
pî, maye
bira, waye
laj, kêna

dat, datcinî
datîza, datkêna

eme, –
emiza, emkêna

xal, xalcinî
xalîza, xalkêna

xale, –
xaleza, xalekêna

biraza, birakêna
wareza, warkêna

Ez derg a?	E, ti derg î. E, ti derg a.	Ney, ti derg nîyî. Ney, ti derg nîya.
Ti derg î?	E, ez derg a.	Ney, ez derg nîya.
Ti derg a?	E, ez derg a.	Ney, ez derg nîya.
O derg o?	E, o derg o.	Ney, o derg nîyo.
A derg a?	E, a derg a.	Ney, a derg nîya.
Ma derg ê?	E, şima derg ê.	Ney, şima derg nîyê.
Şima derg ê?	E, ma derg ê.	Ney, ma derg nîyê.
Ê derg ê.	E, ê derg ê.	Ney, ê derg nîyê.

21 vîst û yew 22 vîst û di 23 vîst û hîrê 24 vîst û çar 25 vîst û panc 26 vîst û şeş 27 vîst û hewt 28 vîst û heşt 29 vîst û new
30 hîris
40 çewres
50 pancas
60 şeştî
70 hewtay
80 heştay
90 neway
100 se
101 se û yew        

Ti senîn î?
Ez baş a, sipas kena. Ti senîn a?
Ez zî baş a, sipas kena.

Ti senîn î, baş î?
Ez baş a, sipas kena.
Ti senîn î?
Ez zî baş a, sipas kena.

Ti senîn a, baş a?
Ez baş a, sipas kena.
Ti senîn î?
Ez zî baş a, sipas kena.

Ti kamca ra yî?
Ez Gêxî ra ya.

Ti zanî, ez kamca ra ya?	E, ti Dîyarbekir ra yî.
Ti kamca ra yî?	Ez Sêwregi ra ya.
Ti kamca ra ya?	Ez Dêrsim ra ya.
O kamca ra yo?	O Xarpêt ra yo.
A kamca ra ya?	A Çewlîg ra ya.
Ma kamca ra yê?	Şima Hêni ra yê.
Şima kamca ra yê?	Ma Gimgim ra yê.
Ê kamca ra yê?	Ê Semsûr ra yê.

Ti çend serre yî?
Ez vîst û panc serre ya. / Ez vîst û panc a. / Ez 25 a.

Ti zanî, ez çend serre ra ya?	E, ti vîst û yew serre yî.
Ti çend serre yî?	Ez newês serre ya.
Ti çend serre ya?	Ez hîris û hîrê serre ya.
O çend serre yo?	O çewres serre yo.
A çend serre ya?	A pancas û heşt serre ya.
Ma çend serre yê?	Şima des serre yê.
Şima çend serre yê?	Ma çarês serre yê.
Ê çend serre yê?	Ê şeştî û çar serre yê.

No kam o?
No, pîyê min o. Nameyê ey Welat o. O pancas û şeş serre yo. O Dara Hênî ra yo û zaf biaqil o.

Na kam a?
Na, maya min a. Nameyê aye Zelal a. A pancas serre ya. A Dêrsim ra ya û zaf xebatker a.

evet: 1)e (zr), ya (zr), belê (zr) 2)eya (zr), heya (zr)
dede: kal (n), kalik (n), bawkal (n), pîrik (n), bapîr (n), pîrbab (n), pîrbav (n)
nine: pîrike (m), dapîre (m), dêke (m)
baba: pî (n), pêr (n); bawk (n), babî (n) (hitap hali): baba, babo; bawo, bavo, bawko; keko
anne: 1)maye (m), mare (m); dayîke (m), dadî (m) (hitap hali): dayê, dadê, aba
erkek kardeş: bira (n), birar (n)
kız kardeş: waye (m), wayike (m), ware (m)
oğul: laj (n), law (n) (hitap hali): leyro, lawo, lawko, biko, oxil
kız: kêna (m), kêneke (m)
amca: dat (n), ded (n), ap (n) (hitap hali): dato, dedo, apo
amca karısı: nacnîye (m), nacnî (m), datcinî (m), dedcinî (m), emcinî (m), apcinî (m)
amca oğlu: datîza (n), deza (n), lajê apî (n)
amca kızı: datkêna (m), kênapî (m), kêna apî (m)
hala: eme (m), emike (m) (hitap hali): emê, emikê
hala oğlu: emiza (n), lajê eme (n), lajê emike (n)
hala kızı: emkêna (m), kêna eme (m), kêna emike (m)
dayı: xal (n) (hitap hali): xalo
dayı karısı: xalcinî (m), xalcinîye (m) (hitap hali): xalcinî
dayı oğlu: xalîza (n), lajê xalî (n)
dayı kızı: xalkêna (m), kêna xalî (m)
teyze: yay (m), yayke (m), xale (m), xalike (m), xalete (m) (hitap hali): yayê, yaykê, xalê, xalikê
teyze oğlu: yaykeza (n), xaleza (n), lajê xale (n), lajê xalike (n)
teyze kızı: yaykêna (m), xalekêna (m), kêna xale (m)
enişte: zama (n)
yeğen (erkek kardeşin oğlu): biraza (n), birarza (n)
yeğen (erkek kardeşin kızı): birakêna (m), birarkêna (m); birazaye (m)
yeğen (kız kardeşin oğlu): wareza (n)
yeğen (kız kardeşin kızı): warkêna (m), warezaye (m)
serre (m): 1)yıl, sene 2)yaş

Dîyarbekir (n)
Sêwregi (m)
Dêrsim (n)
Xarpêt (n)
Çewlîg (n)
biaqil, -e